Về Làng Cổ Hùng Lô: Hành Trình Tìm Lại Bản Sắc Đất Tổ Phú Thọ

Làng cổ Hùng Lô tại Phú Thọ không chỉ là điểm đến tâm linh mà còn là nơi lưu giữ vẹn nguyên hồn cốt văn hóa đất Tổ qua những mái đình cổ và điệu hát Xoan.

Nằm bình yên bên dòng Lô giang thơ mộng, làng cổ Hùng Lô (phường Vân Phú, tỉnh Phú Thọ) hiện lên như một bức tranh thủy mặc, nơi thời gian như ngưng đọng giữa những giá trị truyền thống quý báu. Trong bối cảnh đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ, việc một ngôi làng vẫn giữ được nếp sống thanh bình, tôn trọng chuẩn mực ứng xử của con cháu đất Tổ là một điều đáng trân quý.

Đình Hùng Lô: Chứng nhân lịch sử và linh khí đất Tổ

Hành trình về với vùng đất Tổ vào tháng Ba âm lịch sẽ không trọn vẹn nếu thiếu điểm dừng chân tại làng cổ Hùng Lô. Theo truyền thuyết, đây từng là nơi dừng chân của Vua Hùng cùng đoàn tùy tùng. Nhận thấy địa thế trù phú, linh khí hội tụ, Vua đã chọn nơi đây làm đất thiêng, tạo tiền đề cho việc hình thành những miếu thờ và nề nếp sinh hoạt chuẩn mực của cư dân địa phương.

Kiến trúc cổ kính và giá trị tâm linh

Đình Hùng Lô được khởi dựng từ năm 1697 dưới thời vua Lê Hy Tông, với hướng nhìn trực diện về núi Nghĩa Lĩnh - nơi thờ tự các Vua Hùng. Trải qua hơn 300 năm với biết bao biến động, ngôi đình vẫn bảo tồn gần như nguyên vẹn cấu trúc kiến trúc đặc trưng, thể hiện sự tinh xảo trong nghệ thuật chạm khắc gỗ truyền thống.

• Năm 1990: Được công nhận là Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia.
• Năm 2022: Lễ hội truyền thống đình Hùng Lô chính thức trở thành Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Hát Xoan Hùng Lô: Khi di sản nhân loại hòa nhịp cùng đời sống

Nhắc đến Phú Thọ là nhắc đến hát Xoan - loại hình dân ca đặc sắc đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Một điểm sáng đáng tự hào là đến tháng ¹²⁄₂₀₁₇, hát Xoan là di sản đầu tiên trên thế giới được đưa ra khỏi danh sách cần bảo vệ khẩn cấp, minh chứng cho sức sống mãnh liệt và nỗ lực bảo tồn bền bỉ.

Tại Hùng Lô, mô hình “hát Xoan làng cổ” đã tạo nên một cuộc cách mạng trong việc bảo tồn. Thay vì chỉ biểu diễn trên sân khấu, những làn điệu Xoan mộc mạc, tha thiết giờ đây len lỏi vào từng ngõ nhỏ, được truyền dạy cho thế hệ trẻ và trở thành tiếng nói nghệ thuật chung của cả cộng đồng. Sự giao thoa giữa không gian tâm linh của mái đình cổ và âm hưởng Xoan đã tạo nên một trải nghiệm văn hóa đa giác quan, chạm đến cảm xúc của bất kỳ du khách nào ghé thăm.

Chiến lược chuyển hóa di sản thành giá trị kinh tế bền vững

Không chỉ dừng lại ở việc bảo tồn, người dân Hùng Lô đã nhạy bén trong việc chuyển hóa các giá trị văn hóa và lợi thế nông nghiệp thành sinh kế bền vững. Đây là bài học điển hình về việc phát triển kinh tế dựa trên nền tảng bản sắc.

Phát triển làng nghề và sản phẩm OCOP

Hùng Lô hiện là địa phương tiên phong trong việc phát huy giá trị làng nghề truyền thống. Tiêu biểu nhất là nghề làm bánh chưng, bánh giầy - di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2023. Bên cạnh đó, sản phẩm mì gạo Hùng Lô đạt chuẩn OCOP không chỉ mang lại giá trị kinh tế cao mà còn quảng bá thương hiệu địa phương đi xa hơn.

Du lịch cộng đồng: Hướng đi cho tương lai

Từ năm 2021, Hùng Lô chính thức trở thành điểm du lịch văn hóa cộng đồng. Theo số liệu thực tế, chỉ trong 4 tháng đầu năm 2026, nơi đây đã đón hàng nghìn lượt khách đến trải nghiệm. Định hướng của chính quyền địa phương là phát triển đa dạng các loại hình:

1. Du lịch sinh thái & Nghỉ dưỡng: Phát triển homestay gắn liền với cảnh quan làng quê.
2. Trải nghiệm thực tế: Kết hợp xem hát Xoan, tham quan nhà cổ và tự tay làm bánh truyền thống.
3. Ẩm thực địa phương: Khai thác các sản phẩm đặc sản vùng miền để thu hút du khách.

Giữa dòng chảy hối hả của hiện đại, làng cổ Hùng Lô vẫn đứng đó như một nốt lặng bình yên, nhắc nhở chúng ta rằng di sản không phải là những hiện vật nằm im trong bảo tàng, mà là nguồn lực sống động để kiến tạo tương lai. Bạn có sẵn lòng một lần ghé thăm mảnh đất này để cảm nhận hơi thở của ngàn năm văn hiến?

Hãy chia sẻ cảm nhận của bạn về những điểm đến di sản tại Việt Nam ở phần bình luận bên dưới hoặc đăng ký nhận bản tin du lịch văn hóa để khám phá thêm nhiều vùng đất mới!