Chiến sự Iran đẩy giá năng lượng: ECB và BOE cảnh báo tăng lãi suất

Việc Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) và Anh (BOE) cảnh báo có thể tăng lãi suất trước áp lực lạm phát từ chiến sự Iran đang gây lo ngại cho nền kinh tế toàn cầu.

Trong bối cảnh bất ổn địa chính trị leo thang tại Trung Đông, các định chế tài chính quyền lực nhất châu Âu đang rơi vào thế khó khi phải cân bằng giữa mục tiêu tăng trưởng kinh tế và kiểm soát lạm phát. Việc giá năng lượng biến động mạnh không còn là rủi ro tiềm ẩn mà đã trở thành cú sốc trực tiếp, buộc các nhà điều hành chính sách phải xem xét lại lộ trình tiền tệ.

Cú sốc năng lượng và “bóng ma” lạm phát trở lại

Cuộc xung đột tại Iran kéo dài hai tháng qua đã tạo ra một hiệu ứng domino lên thị trường năng lượng toàn cầu. Điểm nóng nằm ở eo biển Hormuz - huyết mạch xuất khẩu dầu mỏ quan trọng nhất thế giới. Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump ám chỉ lệnh phong tỏa khu vực này có thể kéo dài nhiều tháng đã đẩy giá dầu Brent vượt ngưỡng 126 USD/thùng vào ngày ³⁰⁄₀₄, xác lập mức cao nhất kể từ khi chiến sự bùng nổ.

Đối với các nền kinh tế phụ thuộc lớn vào nhập khẩu năng lượng như châu Âu và Anh, đây là một kịch bản tồi tệ. Khi chi phí đầu vào tăng vọt, giá cả hàng hóa và dịch vụ sẽ bị đẩy lên cao, tạo ra áp lực lạm phát dai dẳng mà các công cụ chính sách hiện tại khó có thể dập tắt nhanh chóng.

Phản ứng của ECB và BOE: Giữ nguyên nhưng sẵn sàng thắt chặt

Ngày ³⁰⁄₀₄, cả Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) và Ngân hàng Trung ương Anh (BOE) đều quyết định giữ nguyên lãi suất, nối gót Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Tuy nhiên, thông điệp đi kèm lại mang sắc thái thận trọng và cứng rắn hơn.

• Tại ECB: Chủ tịch Christine Lagarde thừa nhận hội đồng điều hành đã thảo luận “kỹ lưỡng và sâu sắc” về khả năng tăng lãi suất. Bà nhấn mạnh rằng nếu giá năng lượng duy trì ở mức cao, tác động tiêu cực lên lạm phát và toàn bộ nền kinh tế sẽ ngày càng trầm trọng.
• Tại BOE: Thống đốc Andrew Bailey, dù hạ thấp lo ngại về việc tăng lãi suất trong ngắn hạn, nhưng khẳng định một đợt “thắt chặt mạnh tay” là điều tất yếu nếu áp lực giá từ xung đột trở nên nghiêm trọng.

Nhà kinh tế Frederik Ducrozet từ Pictet Wealth Management nhận định, những tín hiệu từ ECB cho thấy khả năng một đợt tăng lãi suất có thể diễn ra ngay trong tháng 6.

Bức tranh kinh tế đối lập giữa Mỹ và Châu Âu

Dữ liệu kinh tế công bố ngày ³⁰⁄₀₄ cho thấy những tác động phân hóa rõ rệt:

Tại Mỹ: GDP quý 1 tăng 2%, thấp hơn kỳ vọng của Phố Wall. Đáng chú ý, chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) - thước đo lạm phát ưa thích của Fed - đã tăng lên 3.5%, mức cao nhất trong gần ba năm, chủ yếu do giá xăng tăng mạnh.

Tại khu vực đồng Euro: Tình hình có vẻ ảm đạm hơn khi tăng trưởng chậm lại, chỉ còn 0.1% trong ba tháng đầu năm. Trong khi đó, lạm phát tháng 4 tăng lên 3%, vượt dự kiến do chi phí năng lượng leo thang.

Một điểm thú vị là sự khác biệt trong định hướng của Fed. Trong khi ECB và BOE cảnh báo tăng lãi suất, Fed (với mức lãi suất hiện tại 3.5%-3.75%) lại sử dụng ngôn ngữ nghiêng về khả năng giảm lãi suất trong các kỳ họp tới, cho thấy cách tiếp cận khác biệt đối với cú sốc năng lượng Trung Đông.

Góc nhìn chuyên gia: Liệu một chu kỳ thắt chặt mạnh có lặp lại?

Bà Hetal Mehta, nhà kinh tế trưởng tại St James’s Place, cho rằng các ngân hàng trung ương sẽ không thể duy trì trạng thái “chờ đợi” nếu xung đột kéo dài. Khi kỳ vọng về việc nguồn cung năng lượng sớm bình thường hóa tan biến, việc giữ nguyên chính sách sẽ trở nên bất khả thi.

Tuy nhiên, ông Neil Shearing từ Capital Economics đưa ra một góc nhìn lạc quan hơn. Ông cho rằng vị thế của các ngân hàng trung ương hiện nay tốt hơn nhiều so với giai đoạn 2021-2022 khi lãi suất còn ở mức cực thấp. Do đó, khả năng xảy ra một chu kỳ thắt chặt cực đoan là thấp.

Dẫu vậy, ông Shearing cũng cảnh báo: “Xung đột càng kéo dài, các ngân hàng trung ương càng phải hành động quyết liệt để chứng minh cam kết ổn định giá cả, tránh để kỳ vọng lạm phát mất kiểm soát.”

Lời kết: Thế giới đang đứng trước một bài toán hóc búa khi địa chính trị chi phối kinh tế. Việc tăng lãi suất trong bối cảnh tăng trưởng chậm lại là một “con dao hai lưỡi”, nhưng đối với ECB và BOE, việc để lạm phát phi mã có thể là một rủi ro còn lớn hơn. Liệu các ngân hàng trung ương sẽ chọn giải pháp thắt chặt tiền tệ hay chấp nhận mức lạm phát cao hơn để cứu vãn tăng trưởng?

Nhận tin mới nhất

Đăng ký để không bỏ lỡ tin nổi bật mỗi ngày.

Đăng ký

Bạn nghĩ sao về khả năng tăng lãi suất của châu Âu trong tháng 6 tới? Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn ở phần bình luận bên dưới!

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Tại sao ECB và BOE lại cảnh báo tăng lãi suất dù kinh tế tăng trưởng chậm?Do chiến sự Iran gây sốc giá năng lượng, đẩy chi phí sản xuất và tiêu dùng tăng cao, dẫn đến nguy cơ lạm phát phi mã. Việc tăng lãi suất là công cụ để kiềm chế lạm phát và ổn định giá cả.

Chiến sự Iran ảnh hưởng thế nào đến giá dầu thế giới?Xung đột tạo ra lo ngại về việc phong tỏa eo biển Hormuz - tuyến xuất khẩu dầu quan trọng. Điều này khiến giá dầu Brent tăng vọt, có thời điểm vượt 126 USD/thùng.

Phản ứng của Fed có giống với ECB và BOE không?Không. Trong khi ECB và BOE cảnh báo có thể tăng lãi suất, Fed hiện có xu hướng nghiêng về khả năng giảm lãi suất trong các cuộc họp tới, dù lạm phát tại Mỹ vẫn ở mức cao.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao ECB và BOE lại cảnh báo tăng lãi suất dù kinh tế tăng trưởng chậm?

Do chiến sự Iran gây sốc giá năng lượng, đẩy chi phí sản xuất và tiêu dùng tăng cao, dẫn đến nguy cơ lạm phát phi mã. Việc tăng lãi suất là công cụ để kiềm chế lạm phát và ổn định giá cả.

Chiến sự Iran ảnh hưởng thế nào đến giá dầu thế giới?

Xung đột tạo ra lo ngại về việc phong tỏa eo biển Hormuz - tuyến xuất khẩu dầu quan trọng. Điều này khiến giá dầu Brent tăng vọt, có thời điểm vượt 126 USD/thùng.

Phản ứng của Fed có giống với ECB và BOE không?

Không. Trong khi ECB và BOE cảnh báo có thể tăng lãi suất, Fed hiện có xu hướng nghiêng về khả năng giảm lãi suất trong các cuộc họp tới, dù lạm phát tại Mỹ vẫn ở mức cao.